วิธีตรวจโฉนดและภาระผูกพันก่อนวางมัดจำ
ตรวจโฉนดปลอม ตรวจสารบัญจดทะเบียน จำนอง อายัด ภาระจำยอม และแนวเขตที่ดิน ก่อนจ่ายเงินก้อนแรก

เงินมัดจำที่จ่ายไปแล้วมักเรียกคืนยาก การใช้เวลาตรวจสอบ 1-2 วันก่อนจ่ายจึงคุ้มค่าเสมอ
1. คัดสำเนาโฉนดที่สำนักงานที่ดิน
ใครก็สามารถขอคัดสำเนาโฉนด (แบบรับรอง) ได้โดยใช้เลขที่โฉนดและเลขระวาง สิ่งที่ต้องดูคือ "สารบัญจดทะเบียน" ด้านหลัง ซึ่งบันทึกประวัติการโอน จำนอง ไถ่ถอน ขายฝาก อายัด และภาระจำยอมทั้งหมด
2. ตรวจว่าชื่อผู้ขายคือเจ้าของล่าสุดจริง
เทียบชื่อ-นามสกุลและเลขบัตรประชาชนกับรายการล่าสุดในสารบัญ หากเพิ่งโอนมาไม่นาน ควรถามเหตุผลการขายต่อ
3. ตรวจภาระผูกพัน
- จำนอง: ต้องมีแผนไถ่ถอนชัดเจนในวันโอน
- ขายฝาก: ดูวันครบกำหนดไถ่ ถ้ายังไม่หมดสิทธิไถ่ ผู้ขายฝากอาจกลับมาไถ่คืนได้
- อายัด: ห้ามทำนิติกรรมจนกว่าจะถอนอายัด
- ภาระจำยอม/สิทธิเก็บกิน: อาจทำให้ใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่
4. ตรวจแนวเขตจริง
เดินดูหมุดหลักเขตทั้ง 4 มุม เทียบกับรูปแผนที่ในโฉนด หากไม่ตรงหรือมีการรุกล้ำ ควรให้รังวัดสอบเขตก่อน (ยื่นคำขอที่สำนักงานที่ดิน ใช้เวลาหลายสัปดาห์)
5. ตรวจทางเข้าออก
ถ้าไม่ติดถนนสาธารณะ ต้องดูว่ามีการจดภาระจำยอมเป็นทางเข้าออกหรือไม่ ที่ดินตาบอดมีมูลค่าต่ำกว่าและกู้ยาก
6. ตรวจผังเมืองและข้อจำกัดการก่อสร้าง
สีผังเมืองกำหนดประเภทอาคารที่สร้างได้ นอกจากนี้ควรตรวจแนวเวนคืน แนวสายไฟฟ้าแรงสูง และเขตพื้นที่น้ำท่วม
7. สัญญามัดจำที่ปลอดภัย
ระบุเงื่อนไขว่าหากตรวจพบภาระผูกพันที่ไม่ได้แจ้งไว้ หรือผู้ขายไม่สามารถโอนได้ ผู้ซื้อมีสิทธิยกเลิกและรับเงินมัดจำคืนเต็มจำนวนพร้อมค่าเสียหาย
