← กลับหน้าบทความ
เอกสาร-โฉนด

น.ส.3 ก. น.ส.3 น.ส.3 ข. และ น.ส.4 จ. ต่างกันอย่างไร

ทำความเข้าใจเอกสารสิทธิ์ที่ดินแต่ละประเภท ซื้อขายได้ไหม กู้ธนาคารได้หรือไม่ และความเสี่ยงที่ต้องรู้

น.ส.3 ก. น.ส.3 น.ส.3 ข. และ น.ส.4 จ. ต่างกันอย่างไร
เอกสารสิทธิ์ที่ดินในไทยมีหลายระดับ ความแตกต่างสำคัญคือ "กรรมสิทธิ์" กับ "สิทธิครอบครอง" น.ส.4 จ. (โฉนดที่ดิน) เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์เต็มรูปแบบ มีการรังวัดด้วยระบบพิกัดที่แม่นยำ ซื้อขาย โอน จำนองได้ตามปกติ และธนาคารรับเป็นหลักประกันได้ดีที่สุด เป็นประเภทที่ควรเลือกซื้อที่สุด น.ส.3 ก. หนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ แสดงสิทธิครอบครอง ไม่ใช่กรรมสิทธิ์ ซื้อขายและจดจำนองได้ ธนาคารหลายแห่งรับเป็นหลักประกันแต่มักให้วงเงินต่ำกว่าโฉนด สามารถยื่นขอออกโฉนดได้ น.ส.3 และ น.ส.3 ข. หนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่ไม่มีระวางรูปถ่ายทางอากาศ ขอบเขตที่ดินอาจคลาดเคลื่อน การซื้อขายต้องประกาศ 30 วันก่อนจดทะเบียน ธนาคารส่วนใหญ่ไม่รับหรือรับแบบจำกัด ความเสี่ยงเรื่องแนวเขตทับซ้อนสูงกว่า ส.ป.ก. 4-01 ที่ดินเพื่อเกษตรกรรมที่รัฐจัดสรร ห้ามซื้อขาย โอนได้เฉพาะทางมรดกแก่ทายาทที่ทำเกษตร ไม่สามารถนำไปจำนองกับธนาคารพาณิชย์ทั่วไป การซื้อขายกันเองไม่มีผลทางกฎหมาย ภ.บ.ท.5 / ส.ค.1 ไม่ใช่เอกสารสิทธิ์ เป็นเพียงหลักฐานการเสียภาษีหรือการแจ้งครอบครอง มีความเสี่ยงสูงมาก ไม่แนะนำให้ซื้อ ข้อควรตรวจก่อนตัดสินใจ - ขอคัดสำเนาเอกสารสิทธิ์ที่สำนักงานที่ดินเพื่อดูสารบัญจดทะเบียนย้อนหลัง - ตรวจว่ามีทางเข้าออกที่ถูกต้อง ไม่ใช่ที่ดินตาบอด - ตรวจผังเมืองสีเพื่อดูว่าปลูกสร้างอะไรได้บ้าง - หากซื้อที่ดิน น.ส.3 ควรเผื่อเวลาและค่าใช้จ่ายในการรังวัดออกโฉนด