โอนที่ดินให้ลูกหรือญาติ เสียภาษีเท่าไร ทำอย่างไรถูกที่สุด
เปรียบเทียบการให้โดยเสน่หา การขาย และการรับมรดก ว่ากรณีไหนเสียค่าธรรมเนียมและภาษีต่างกันอย่างไร

การโอนที่ดินภายในครอบครัวมีหลายวิธี ซึ่งค่าใช้จ่ายต่างกันมาก การเลือกวิธีที่เหมาะสมช่วยประหยัดได้หลายหมื่นถึงหลักแสนบาท
1. ให้โดยเสน่หาแก่บุตรชอบด้วยกฎหมาย
- ค่าธรรมเนียมโอน 0.5% ของราคาประเมิน
- ยกเว้นภาษีธุรกิจเฉพาะ แต่เสียอากรแสตมป์ 0.5%
- ภาษีเงินได้: บุตรได้รับยกเว้นในส่วนที่ไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อปี ส่วนเกินเสีย 5%
หมายเหตุ: บุตรบุญธรรมไม่ได้สิทธิเท่าบุตรชอบด้วยกฎหมายในบางกรณี
2. ให้โดยเสน่หาแก่คู่สมรส บิดามารดา หรือญาติอื่น
- คู่สมรสและบุพการี/ผู้สืบสันดาน มีเพดานยกเว้นภาษีเงินได้จากการรับให้ 20 ล้านบาทต่อปี
- ญาติอื่น เช่น พี่น้อง หลาน ได้รับยกเว้นเพียง 10 ล้านบาทต่อปี และค่าธรรมเนียมโอนคิด 2% ตามปกติ
3. รับมรดก
- ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนโอนมรดก 0.5% ของราคาประเมิน
- ภาษีมรดกเก็บเฉพาะกองมรดกส่วนที่เกิน 100 ล้านบาท ในอัตรา 5% สำหรับผู้สืบสันดาน และ 10% สำหรับผู้รับอื่น
- ต้องจัดการผ่านคำสั่งศาลตั้งผู้จัดการมรดกในกรณีทั่วไป
4. ขายให้กันในราคาต่ำ
กรมที่ดินและสรรพากรใช้ราคาประเมินเป็นฐานคำนวณอยู่แล้ว การระบุราคาต่ำจึงไม่ช่วยลดภาษีมากอย่างที่คิด และอาจถูกตรวจสอบเรื่องที่มาของเงิน
ข้อควรพิจารณาเพิ่มเติม
- ถ้าที่ดินยังติดจำนอง ต้องปลดจำนองหรือได้รับความยินยอมจากธนาคารก่อน
- การให้โดยเสน่หาแล้วผู้ให้ยังต้องการอยู่อาศัย ควรจดสิทธิเก็บกินหรือสิทธิอาศัยไว้เพื่อความมั่นคง
- ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินและที่ปรึกษาภาษีก่อนตัดสินใจ เพราะรายละเอียดขึ้นกับข้อเท็จจริงแต่ละกรณี
